Fundusz Spójności

Fundusz Spójności (zwany inaczej Funduszem Kohezji) powstał na mocy Traktatu z Maastricht o utworzeniu Unii Europejskiej z 1991 r., który wszedł w życie w 1993 r.

Fundusz Spójności został powołany w celu zmniejszania różnic w poziomie gospodarczo-społecznym krajów i regionów Unii Europejskiej. Miał dostarczyć wsparcia finansowego na realizację dużych inwestycji związanych z rozwojem lub modernizacją infrastruktury transportowej i ochrony środowiska.

 

Kto może skorzystać?

Przed rozszerzeniem Unii Europejskiej w maju 2004 r. z pomocy w ramach Funduszu Spójności korzystały cztery kraje: Grecja, Hiszpania, Irlandia i Portugalia. Od dnia 1 maja 2004 r., oprócz wyżej wymienionych państw członkowskich, z pomocy Funduszu Spójności korzysta 10 nowych państw członkowskich, w tym Polska. W latach 2007-2013 beneficjentami są także Bułgaria i Rumunia, natomiast tylko Hiszpania, uzyskuje wsparcie na zasadach przejściowych.

 

Cele Funduszu Spójności

Fundusz Spójności jest instrumentem polityki strukturalnej Unii Europejskiej, lecz nie zalicza się do funduszy strukturalnych.

Pomoc z Funduszu Spójności ma zasięg krajowy, a celem nadrzędnym funduszu jest wzmacnianie spójności społecznej i gospodarczej Unii poprzez finansowanie dużych projektów tworzących spójną całość w zakresie ochrony środowiska i infrastruktury transportowej.

 

Fundusz Spójności w Polsce

Od 1.05.2004 r., tj. daty akcesji Polska stała się największym beneficjentem środków z Funduszu Spójności spośród wszystkich krajów członkowskich UE. Środki z Funduszu Spójności pomogą Polsce wywiązać się z zobowiązań akcesyjnych związanych z dostosowaniem do norm UE w najtrudniejszych i wymagających największych nakładów finansowych obszarach, w których Polska uzyskała najdłuższe okresy przejściowe. Wsparcie na duże projekty inwestycje z zakresu ochrony środowiska mogą uzyskać jednostki samorządu terytorialnego, tworzone przez nie związki gmin lub inne podmioty publiczne, np. spółki komunalne będące własnością gminy. Współfinansowanie z Funduszu Spójności mogą uzyskać inwestycje z takich dziedzin jak:

• poprawa jakości wód powierzchniowych
• polepszenie jakości i dystrybucji wody przeznaczonej do picia
• racjonalizacja gospodarki odpadami i ochrona powierzchni ziemi
• poprawa jakości powietrza
• zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego

Fundusz Spójności jest jednym z dwóch funduszy, którego środki będą wykorzystane do realizacji celów założonych w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko, będącym jednym z programów Narodowych Strategicznych Ramach Odniesienia (NSRO), zatwierdzonymi 7 maja 2007 r. przez Komisję Europejską.

 

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Decyzją z dnia 7 grudnia 2007 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013.

W ramach programu planuje się realizację dużych inwestycji infrastrukturalnych w zakresie ochrony środowiska, transportu, energetyki, kultury i dziedzictwa narodowego, ochrony zdrowia oraz szkolnictwa wyższego.

Łączna wielkość środków finansowych zaangażowanych w realizację Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 wyniesie 37,6 mld euro, z czego wkład unijny wynosić będzie 27,9 mld euro, zaś wkład krajowy - 9,7 mld euro.

Na Środowisko przypadnie 4,8 mld euro, w tym na pierwszy priorytet Gospodarka wodno-ściekowa - 3 275,2 mln euro (w tym 2 783,9 mln euro z Funduszu Spójności).

 

Cel programu Infrastruktura i Środowisko

Celem programu jest poprawa atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko jest również ważnym instrumentem realizacji odnowionej Strategii Lizbońskiej, a wydatki na cele priorytetowe UE stanowią w ramach programu 66,23 % całości wydatków ze środków unijnych.

 

Zarządzanie programem

Instytucją Zarządzającą Programem Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) jest minister właściwy ds. rozwoju regionalnego, który wykonuje swoje funkcje przy pomocy Departamentu Koordynacji Programów Infrastrukturalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego.

Instytucja Zarządzająca przekazała realizację części swoich zadań Instytucjom Pośredniczącym, tj. ministrom właściwym. Instytucja zarządzająca przekazała realizację części swoich zadań instytucjom pośredniczącym (IP)  tj. ministrom właściwym (tj. Ministerstwu Środowiska), którzy po uzgodnieniu z instytucją zarządzającą, mogą przekazać dalej kompetencje instytucji wdrażającej (IW/IP2) (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) mającej odpowiednie kompetencje, doświadczenie oraz zasoby kadrowe.

 

Efekty wdrożenia programu

Oczekiwanym efektem programu jest wybudowanie 9 tys. km kanalizacji sanitarnej, w wyniku czego 810 tys. osób zostanie podłączonych do sieci oraz 318 oczyszczalni ścieków.

 

 

Gospodarka wodno-ściekowa - 1 oś priorytetowa POIiŚ

Główny cel priorytetu

Wyposażenie (do końca 2015 r.) aglomeracji powyżej 15 tys. RLM  w systemy kanalizacji oraz oczyszczalnie ścieków zgodnie z wymogami dyrektywy Rady 91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych.

Opis i uzasadnienie priorytetu

Priorytet I - Gospodarka wodno-ściekowa w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko jest jednym z narzędzi współfinansowania realizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) link.

KPOŚK jest dokumentem rządowym mającym na celu wypełnienie zobowiązań przyjętych przez Polskę w Traktacie Akcesyjnym w zakresie wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG. Program ten stanowi plan działań inwestycyjnych w celu osiągnięcia pełnej zgodności z wymogami dyrektywy do końca 2015 r.

System wdrażania Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w sektorze Środowiska